DE BLOG VAN THE MOVEMENT RECIPE

Wat zijn primitieve reflexen? Een gids voor ouders over beoordeling en integratie

“
Primitieve reflexen zijn automatische bewegingspatronen waarmee elke baby geboren wordt. Deze gids legt uit waarom sommige blijven bestaan, hoe je ze mogelijk in het dagelijks leven terugziet en wat een rustig reflexonderzoek in Haarlem inhoudt.

Misschien heeft je kind het kruipen overgeslagen. Misschien voelt lezen elke dag als een berg beklimmen, of lijkt aan tafel blijven zitten lichamelijk zwaar.

Je hebt waarschijnlijk al veel geprobeerd: een fysiotherapeut, een logopedist, misschien een psycholoog. Alles heeft iets geholpen, maar toch heb je het gevoel dat er nog iets ontbreekt.

Je beeldt het je niet in, en het ligt niet aan inzet of opvoeding. Soms ligt een ontbrekend puzzelstukje in de ontwikkeling van het zenuwstelsel. En daar komen primitieve reflexen in beeld.

Wat zijn primitieve reflexen en waarom hebben we ze?

Primitieve reflexen zijn automatische bewegingspatronen waarmee baby’s worden geboren. Niemand hoeft ze aan te leren. Ze zijn al vóór de geboorte in het zenuwstelsel aanwezig.

Een paar bekende voorbeelden:

  • Zoek- en zuigreflex: helpen een pasgeboren baby de borst of fles te vinden en te drinken.

  • Handgrijpreflex: het kleine vuistje dat zich stevig om jouw vinger sluit.

  • Mororeflex (schrikreflex): de armen spreiden zich bij een plotseling geluid of een onverwachte beweging.

  • ATNR (asymmetrische tonische nekreflex): wanneer het hoofd draait, strekken de arm en het been aan die kant zich.

Deze reflexen helpen baby’s bij de geboorte, het voeden en het overleven in de eerste levensfase. Ze leggen ook een basis voor omrollen, kruipen, evenwicht en uiteindelijk de samenwerking tussen ogen, handen en lichaam.

Naarmate de hersenen rijpen en bewegingen doelgerichter worden, horen deze reflexen naar de achtergrond te verdwijnen. Dat proces noemen we integratie.

Waarom blijven sommige reflexen aanwezig?

Het eerlijke antwoord is dat we dat niet zeker weten. Er bestaan theorieën, maar geen bewezen oorzaken.

Sommige behandelaars kijken naar factoren zoals:

  • Een heel snelle, langdurige of stressvolle bevalling.

  • Weinig spelen op de grond en op de buik in het eerste levensjaar.

  • Het overslaan of snel doorlopen van bewegingsfasen, zoals kruipen.

  • Ziekte op jonge leeftijd of een zenuwstelsel dat wat langzamer rijpt.

Veel kinderen bij wie deze factoren spelen, ontwikkelen zich prima. Andere kinderen ervaren juist moeilijkheden zonder dat een van deze factoren aanwezig is. Reflexen zijn geen diagnose en bepalen niet hoe een kind zich zal ontwikkelen. Ze bieden één invalshoek om te begrijpen hoe het zenuwstelsel bewegingen organiseert en op de omgeving reageert.

Hoe kunnen aanhoudende reflexen zich in het dagelijks leven uiten?

Wanneer een reflex langer actief blijft dan gebruikelijk, moet het lichaam mogelijk harder werken voor taken die van buitenaf eenvoudig lijken. Het gaat hierbij om mogelijke verbanden, niet om vaststaande gevolgen. Dezelfde signalen kunnen ook veel andere oorzaken hebben.

Stilzitten en houding

Sommige kinderen wiebelen, zakken onderuit, klemmen hun voeten om stoelpoten of bewegen voortdurend. Rechtop blijven zitten kan veel inspanning kosten wanneer het zenuwstelsel onvoldoende stabiele houdingsondersteuning biedt.

Lezen en schrijven

Als hoofd- en oogbewegingen niet soepel onafhankelijk van elkaar verlopen, kan het volgen van een regel tekst lastig zijn. Sommige kinderen raken steeds kwijt waar ze zijn, worden snel moe of houden hun potlood heel stevig vast.

Kruipen en coördinatie

Kinderen die het kruipen hebben overgeslagen of op een afwijkende manier bewogen, kunnen later moeite hebben met huppelen, hinkelen, een bal vangen of met een arm of been de middellijn van hun lichaam kruisen. In een stad waar kinderen overal naartoe fietsen, zijn evenwicht en coördinatie elke dag belangrijk.

Prikkelgevoeligheid en heftige emoties

Een schrikreactie die snel wordt uitgelokt, kan ervoor zorgen dat harde geluiden, onverwachte aanrakingen of drukke omgevingen overweldigend voelen. Een kind dat vaak ‘aan’ staat, kan ook moeite hebben om tot rust te komen en in slaap te vallen.

Waarom zoveel ouders eerst van alles proberen

Ik hoor het bijna wekelijks: ‘We zijn bij de fysio geweest. We hebben logopedie geprobeerd. We zijn bij een psycholoog geweest.’

Deze professionals doen waardevol werk, en ik zou nooit aanraden om die zorg over te slaan. Maar houding, spraak, aandacht, slaap en emotieregulatie hangen allemaal samen met één gedeeld systeem: het zenuwstelsel. Wanneer de manier waarop dat systeem zich organiseert extra energie kost, kunnen de gevolgen op heel verschillende gebieden zichtbaar worden. Iedere specialist bekijkt daarbij een eigen deel van het geheel.

Een samengesteld praktijkvoorbeeld

Dit voorbeeld is samengesteld uit patronen die we regelmatig in de praktijk zien. Het gaat niet om één specifiek kind.

Sam is zeven. Thuis lezen eindigt vaak in frustratie. Op school is Sam snel moe, comfortabel zitten is lastig en inslapen duurt lang. Een logopedist, fysiotherapeut en schoolbegeleider hebben ieder een beetje geholpen.

Eén detail uit Sams ontwikkeling viel op: Sam had het kruipen overgeslagen en was direct gaan billenschuiven en lopen. Tijdens het onderzoek bewogen Sams armen vaak mee wanneer het hoofd draaide. Ook was het lastig om de ogen soepel te bewegen zonder dat het hoofd volgde.

Dat verklaarde niet alles, en dat hebben we ook nooit beweerd. Het gaf ons wel een startpunt: zachte chiropractische zorg, een paar speelse bewegingsoefeningen op de grond voor thuis en open communicatie met de logopedist.

Na een paar maanden vertelden Sams ouders dat de avonden rustiger verliepen en lezen minder als een strijd voelde. Kwam dat door de zorg, natuurlijke rijping, de andere therapieën of een combinatie? Waarschijnlijk een combinatie. Dat is het eerlijke antwoord.

Hoe zien een reflexonderzoek en chiropractische zorg eruit?

Een onderzoek naar primitieve reflexen is geen diagnose. Het is een gestructureerde, speelse manier om te bekijken hoe je kind beweegt en reageert.

Bij The Movement Recipe in Haarlem kan een onderzoek bestaan uit:

  • Een uitgebreide voorgeschiedenis: de geboorte, ontwikkelingsmijlpalen, slaap, voeding en wat jullie al hebben geprobeerd.

  • Observatie van beweging: houding, evenwicht, kruippatronen, oogvolgbewegingen en coördinatie.

  • Reflextesten: eenvoudige, rustige testjes die niet eng of pijnlijk zijn.

Op basis daarvan stemmen we de zorg af op je kind. Die kan bestaan uit zachte chiropractische behandelingen voor baby’s en kinderen, passend bij de leeftijd, gericht op het ondersteunen van de functie van de wervelkolom en het zenuwstelsel. Daarnaast kunnen we eenvoudige bewegingen voor thuis meegeven, zoals spelen op de grond, kruipbewegingen en rolspelletjes. Valt iets buiten het werkgebied van de chiropractor, dan verwijzen we je naar de juiste professional.

Wat zegt de wetenschap?

Hier wil ik duidelijk over zijn. Het onderzoek naar aanhoudende primitieve reflexen is nog volop in ontwikkeling. Sommige studies laten verbanden zien met problemen op het gebied van motoriek, leren en aandacht. Het bewijs dat reflexgerichte oefenprogramma’s lezen of concentratie daadwerkelijk verbeteren, is echter beperkt en niet eenduidig. We kunnen geen resultaten beloven en behandelen geen aandoeningen zoals dyslexie of ADHD. Ook doen we daar geen behandelclaims over.

Wat we wel kunnen delen, is wat we in de praktijk zien. Veel ouders beschrijven dat hun kind rustiger is, soepeler beweegt of zich prettiger voelt in het eigen lichaam. Dat zijn praktijkobservaties, geen bewijs. Daarom blijven we vragen stellen en staan we open voor wat verder onderzoek laat zien.

Klaar voor een volgende stap in Haarlem?

Vraag je je iets af over de bewegingen, concentratie of energie van je kind? Neem dat gevoel serieus. Je hebt geen diagnose of verwijzing nodig om een vraag te stellen.

Je kunt op twee manieren beginnen:

  • Twijfel je nog? Plan een telefonisch consult. Vertel me wat je opvalt en stel de vragen die je bezighouden. Samen bekijken we of een reflexonderzoek zinvol kan zijn voor je kind. Bel 023 234 1919 of plan je gesprek.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen diagnose of persoonlijk behandeladvies.

Carly Zuehlke, chiropractor bij The Movement Recipe in Haarlem

Dr. Carly Zuehlke, DC

Oprichter van The Movement Recipe

Dezelfde inzet, bij elk bezoek

Bij The Movement Recipe in Haarlem geloven we dat bewegen de sleutel is tot echte gezondheid. Onze chiropractoren zijn gespecialiseerd in sportblessures, zorg tijdens en na de zwangerschap, zachte emotionele ontlading en de ontwikkeling van kinderen. We werken met zachte technieken die op wetenschappelijk inzicht zijn gebaseerd, en ondersteunen zo je ademhaling, je houding en je zenuwstelsel. We helpen je soepeler te bewegen, je sterker te voelen en met meer gemak te leven.

Volg ons op Instagram @TheMovementRecipe voor tips en inspiratie.

The Movement Recipe

The Movement Recipe

We reageren tussen de behandelingen door

We zijn nu gesloten. Laat een bericht achter, dan reageren we zodra de praktijk weer open is.

The Movement Recipe

Hallo, fijn dat je contact opneemt.

Stel gerust je vraag: een afspraak maken, wat je kunt verwachten bij een eerste bezoek, of twijfel je of chiropractie past bij jouw klacht.

We zijn vaak bij patiënten, dus we reageren tussen de behandelingen door.

The Movement Recipe